محمد قنبرى
238
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )
برخى علماى اهل سنت اظهار كردهاند كه در جفر علوم غيب و حوادث آينده به صورت رمز و اشاره وجود دارد ؛ « 1 » در حالىكه روايات ، دلالت بر وجود مسائل حلال و حرام و امور دينى و دنيوى در اين كتاب دارد ، البته چند روايت هم مربوط به امام زمان عليه السلام و حوادث آينده دارد ، به اين ترتيب نمىتوان جفر را منبع عقيده مهدويت دانست . بررسى روايت جفر نسبت دادن جفر به سعيد بن هارون عجلى درست نيست ، زيرا اين مرد زيدى مذهب اصلًا در سند روايات جفر نيست . اهل بيت عليهم السلام جفر را از نامحرمان پنهان مىكردند ، چه رسد به اين مرد كه عقيده درستى نداشته و ضعيف است . « 2 » در ضمن ادعاى ابوزهره مبنى بر اينكه اكثر طرق روايات جفر از كلينى به امام صادق عليه السلام مىرسد ، نادرست است ، زيرا روايت جفر فقط 7 بار و از 2 طريق در كافى وارد شده ، در حالى كه محمدبن حسن صفار در كتاب بصائر الدرجات اين حديث را 26 مرتبه و از چند طريق ذكر كرده است . « 3 » از سوى ديگر روايتى كه ابوزهره به كلينى نسبت مىدهد اصلا در كافى موجود نيست . حديث جفر و علم غيب در ابتدا بايد گفت كه ائمه عليهم السلام حديث جفر را انكار نمىكردند . اما ابوزهره كه منكر حديث جفر شده معتقد است : « علم ائمه عليهم السلام اكتسابى است و امام نمىتواند از غيب خبر دهد » و اين موضوع را دليلى بر رد حديث جفر دانسته است . اما اين سخن باطل است ، زيرا علم ائمه عليهم السلام بر دو گونه است : يكى تلقى از رسول اللَّه صلى الله عليه و آله كه اين نوع اكتسابى و با واسطه امام از پدران
--> ( 1 ) . كتاب المواقف ، عضدالدين الايجى . به شرح السيد الجرجانى ، ج 6 ، ص 22 . ( 2 ) . ر . ك : رجال الكشى ، ص 231 . ( 3 ) . بصائر الدرجات الصفار ، باب فى الائمه انهم اعطوا الجفر و الجامعه و صحف فاطمه عليها السلام .